Dạy con như 'cha đẻ' tập đoàn Sony

Masaru Ibuka, doanh nhân nổi tiếng người Nhật, cha đẻ tập đoàn Sony là người rất tâm huyết với sự nghiệp giáo dục con trẻ, đặc biệt là giáo dục tài năng sớm.

>> Làm trọng tài cho 'trận chiến' của con :

Khi nhìn thấy các con gây gổ đánh nhau, nhiều bậc phụ huynh đã 'bặm môi, trợn mắt'...

Trẻ gây gổ, đánh nhau với anh chị em là điều tự nhiên như việc thay mùa trong năm. Cha mẹ nào rồi cũng có lúc phải đứng ra làm 'trọng tài' cho 'trận chiến' của con. Một vài gợi ý dưới đây sẽ giúp bạn hòa giải để con trẻ 'tâm phục, khẩu phục'.

Trẻ gây gổ, đánh nhau với anh chị em là điều tự nhiên như việc thay mùa trong năm. (Ảnh minh họa).

1.    Phớt lờ ‘trận chiến’ của trẻ

Bạn có thể làm ngơ như không biết nếu con trẻ chỉ đụng chạm nhẹ, tranh giành nhau đồ đạc mà không gây ảnh hưởng nghiêm trọng nào.

2.    Công bằng khi giải quyết ‘tranh chấp’

Điều tối kỵ nhất là bạn - 'trọng tài' của con lại thiên vị. Không phải lúc nào những cuộc cãi cọ giữa anh em, chị em trong nhà đều do đứa lớn gây ra. Nếu như bạn nhìn nhận chủ quan và thường xuyên bênh vực đứa nhỏ, yêu cầu đứa lớn phải nhường nhịn thì bạn đã tạo cho đứa lớn một áp lực vô hình. Và đó có thể là một nguyên nhân khiến đứa lớn thường ăn hiếp, bắt nạt đứa nhỏ hơn để giải tỏa những khó chịu, uất ức trong lòng vì chúng thấy không công bằng.

3.    Tập trung vào tình cảm

Khi tức giận, trẻ cũng khó xử lý đúng. Trước hết, đặc biệt với đứa nhỏ hơn, cha mẹ có thể cần gợi ý. Chẳng hạn: "Mẹ biết con buồn vì chị con không cho con chơi bút màu", hoặc: "Con có vẻ buồn vì mẹ dành nhiều thời gian cho em bé". Khi trẻ thấy tình cảm của mình được nhận biết, thì trẻ thường dễ thông cảm, chịu nhường nhịn hơn.

4.    Kiềm chế tức giận

Khi phải can thiệp vào 'trận chiến' của trẻ, điều quan trọng nhất là bạn cần giữ thái độ điềm tĩnh. Nổi nóng và mất bình tĩnh như 'ngòi nổ' khiến trẻ càng hiếu chiến, bất cần và không chịu nghe lời. Hoặc, có nghe lời cũng chỉ là đối phó.

5.    Dạy trẻ hòa giải

Nói với trẻ rằng anh em phải thương yêu, đùm bọc nhau và rằng đánh nhau là xấu khi trẻ đã bình tĩnh trở lại, cởi mở với cha mẹ. Gợi mở cho trẻ cách giải quyết vấn đề tốt hơn là động tay chân để trẻ biết rút kinh nghiệm và khéo giải quyết tranh chấp hơn.

>> Giúp con nhận biết được mặt trái

Hiện nay, mọi người thường hay dạy trẻ theo hướng đề cao vai trò chủ động, tự quyết định của bản thân trẻ. Tuy nhiên, vì trẻ chưa có đủ kinh nghiệm để tự quyết định mọi thứ nên sự giúp đỡ, tư vấn của gia đình, nhà trường và những người lớn là rất cần thiết.

Một trong những yếu tố quan trọng là giúp trẻ nhận thức được tính nhiều mặt trong sự tự quyết này.

Tính “hai mặt”

Đưa tờ giấy trắng có chấm một vết mực cho một đứa trẻ (kể cả người lớn), yêu cầu trả lời câu hỏi “thấy gì trên tờ giấy đó?”, câu trả lời thường sẽ là “thấy có chấm mực”. Ít ai chịu khó mô tả tờ giấy đó trắng như thế nào, độ bóng láng ra sao…
Trên thực tế, sự vật, hiện tượng không chỉ có “hai mặt” mà có thể có “nhiều mặt”, tức là ở những điều kiện tiếp cận, sự quan tâm và nhận thức khác nhau thì sẽ nhìn nhận khác nhau. Nếu gợi cho trẻ nhìn nhận được nhiều góc của sự vật, hiện tượng, sẽ giúp trẻ nhận thức đầy đủ hơn về hiện tượng, sự vật, và chúng sẽ được nâng cao năng lực tư duy, nhận thức. Cách giáo dục này còn giúp trẻ không “đóng khung” suy nghĩ của mình.

Gợi mở tư duy “phản biện”

Cũng từ tính “hai mặt” mà câu chuyện Bó đũa được dùng để định hướng cách nhìn nhận thích hợp với trẻ. Nếu để nguyên bó đũa thì không thể nào bẻ gãy; điều đó dạy cho trẻ tính đoàn kết, phát huy được sức mạnh của tập thể, của đám đông. Nếu tách riêng từng chiếc đũa thì bị bẻ gãy dễ dàng; điều đó chỉ ra một kinh nghiệm cho trẻ về việc một người trở nên yếu đuối nếu bị tách riêng lẻ hoặc không chủ động gắn bó với người khác. Tuy nhiên, có thể “lật ngược” để tìm hiểu “mặt trái”. Đó là chia nhỏ một việc nhiều khó khăn thành những việc ít khó khăn hơn để dễ thực hiện và có thể thực hiện dần dần cho đến khi xong việc.
Như vậy, người lớn cần gợi mở cho trẻ óc “phản biện”. Tức là cần định hướng, khơi gợi, đặt vấn đề để trẻ tìm hiểu vấn đề ở góc độ ngược lại, từ đó để hiểu câu chuyện đúng hơn, đầy đủ hơn và cũng thực tế hơn. Với một đứa trẻ, nếu ta sớm “đóng khung” về nhận thức, tức là hạn chế sự phát triển đầy đủ của trẻ, cả ở mặt tư duy lẫn mặt năng lực.
Tương tự như vậy, tinh thần của câu “một cây làm chẳng nên non/ba cây chụm lại nên hòn núi cao” đề cao sự đoàn kết, đồng lòng. Nhưng cũng cần gợi mở, nếu có một nhóm người làm việc với nhau nhưng không chia sẻ, thông cảm, giúp đỡ, nhất trí với nhau hoặc tị nạnh, kèn cựa, tranh cãi nhau thì đôi khi hiệu quả còn kém hơn từng người một làm việc riêng. Việc “nhìn rộng hơn” như vậy sẽ giúp kích thích sự động não của trẻ.

Đừng “đóng khung” suy nghĩ

Câu chuyện Thầy bói xem voi lâu nay được xem là mỉa mai, châm biếm những người chỉ biết nhìn nhận sự vật, hiện tượng ở những góc riêng nhưng đã khái quát thành một sự vật, hiện tượng hoàn chỉnh. Từ đó có người dùng từ “đoán mò” để chỉ người đã vội phán đoán khi chưa đủ căn cứ, còn thiếu dữ liệu.
Đừng vội cho rằng “ớt có màu đỏ”. Cần giải thích cho trẻ, rằng thông thường, ớt còn non thì có màu xanh, chín thì có màu đỏ; có một số loại ớt (ớt kiểng, ớt Đà Lạt…) khi còn non có màu xanh, màu tím, khi chín có màu đỏ hoặc màu vàng… Tương tự, không nên dạy trẻ rằng “quả cam có màu vàng”, mà cần giúp trẻ biết có một số loại cam chín vỏ vẫn xanh. Ví dụ: cam sành.
Dĩ nhiên, qua trải nghiệm thực tế, trẻ sẽ nhận biết đầy đủ nhưng trong quá trình tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, người lớn cần cung cấp đầy đủ các dữ liệu, đồng thời định hướng, gợi mở sự liên tưởng của trẻ về các dữ liệu đó.

Tóm lại, trong quá trình học hỏi của trẻ, người lớn nên tham gia một cách chủ động và khoa học, thay vì gò ép theo ý của mình. Để trẻ có nhận thức đầy đủ, chính xác các sự vật, hiện tượng, cũng như nâng cao năng lực tư duy, người lớn nên tìm cách “lật ngược vấn đề” để trẻ thấy được mặt trái mà hiểu đúng hơn, đầy đủ hơn bản chất của sự vật, hiện tượng, thay vì “đóng khung” mọi thứ.

>> 7 sai lầm lớn khi kỷ luật con

Dù bạn đe doạ, la mắng và thậm chí là cả cầu khẩn thì con vẫn không ngoan như bạn mong muốn.

Bạn đang cố gắng giúp con không trở thành kẻ bắt nạt, nói dối hoặc cãi lại. Nhưng cho dù bạn đe doạ, la mắng và thậm chí là cả cầu khẩn con, nhưng bạn không đạt được kết quả mong muốn. Vậy bạn làm thế nào để sửa hành vi xấu của con? Điều đầu tiên mà bạn có thể làm được là suy nghĩ lại cách giáo dục của bạn.

Trẻ em hình thành hành vi của mình qua học hỏi. Do đó, muốn chỉnh sửa các tật xấu của con, bạn cần dành thời gian tìm các cách để thay đổi. Đồng thời, bạn nên tìm hiểu xem bạn đã làm gì đúng và làm gì sai.

Một số lỗi mà cha mẹ thường mắc phải khi ra kỷ luật trẻ em là:

1. Để con hình thành thói quen.

Thông thường, khi con mới có tật xấu, bạn thường bỏ qua. Chỉ đến khi tật xấu của con khiến bạn khó chịu, lúc đó bạn mới chú ý tới. Bạn nên dừng tật xấu của con ngay khi con mới bắt đầu càng sớm càng tốt. Đừng để tới khi con bạn hình thành thói quen xấu mới thay đổi.

Kỷ luật con đúng là nghệ thuật cha mẹ cần học hỏi. (Ảnh minh họa).

2. Làm gương xấu cho con.

Hành vi của chúng ta ảnh hưởng rất lớn tới hành vi của con trẻ. Trẻ em sẽ bắt chước những gì mà chúng thấy từ bạn. Do đó, trước khi bạn thay đổi hành vi của trẻ, bạn nên thay đổi hành vi của chính bạn.

3. Không tập trung vào một tật xấu.

Để thành công trong việc sửa tật xấu cho con, bạn nên tập trung sửa từng tật xấu của trẻ em chứ không nên tập trung sửa từ hai tật xấu trở lên trong cùng một thời điểm.

4. Không có kế hoạch cụ thể để sửa tật xấu của em bé.

Bạn cần thực hiện 4 bước sau để sửa tật xấu cho con. Kế hoạch sửa tật xấu của bé: (1) chỉ rõ tật xấu của trẻ, (2) nói rõ cho con biết hành vi cư xử hợp lý là như thế nào, (3) tìm hành vi mới phù hợp thay thế tật xấu, (4) đặt ra những hậu quả mà bạn sẽ áp dụng nếu như trẻ tiếp tục tái phạm.

5. Không hướng dẫn trẻ em biết hành vi phù hợp.

Bạn sẽ không thể thay đổi tật xấu của con nếu như bạn không chỉ cho con hành vi mới để thay thế. Nếu bạn yêu cầu con không chạy lung tung trong siêu thì thì bé sẽ làm gì để thay thế. Nếu không có hành vi phù hợp thay thế, trẻ em sẽ tiếp tục lặp lại tật xấu.

6. Chỉ có một mình bạn chỉnh sửa tật xấu cho con.

Nếu như bạn không phối hợp cùng với giáo viên, vợ/chồng bạn, ông bà,... thì đó là một sai lầm. Bởi trẻ em sẽ không cư xử xấu với bạn nhưng sẽ cư xử xấu với những người liên quan tới trẻ. Bạn càng phối hợp được với nhiều người, bạn càng sớm xửa được tật xấu của con.

7. Bỏ dở kế hoạch.

Để hình thành một thói quen mới thay thế, bạn cần nhắc nhở trẻ em tối thiểu 21 ngày sau khi bé đã hình thành thói quen mới.

 

>> Âm nhạc có giúp trẻ thông minh hơn?

Nghe nhạc trong khi mang thai hiện đang là một phong trào khá phổ biến. Tuy nhiên trước khi quyết định đưa nhạc vào trong cuộc sống thai kỳ, các mẹ hãy xem một vài điều lưu ý sau đây.

Cho bé nghe nhạc từ khi còn trong bụng mẹ có đem lại hiệu quả tích cực?

Khi Smriti mang thai, cứ 2 lần một ngày cô đều nghe đĩa nhạc bhajancs, một lần vào buổi sáng, một lần vào buổi tối. Khi con trai cô ra đời, mỗi làn cậu bé khóc, cô bật lại đĩa nhạc đó lên và cậu bé nín ngay. Khi mang thai, cô đã nghe nhạc, một loại nhạc du dương, êm dịu. Có thể nói đây chính là điều thông minh nhất cô đã làm. Con trai của cô cũng là một đứa trẻ khá điềm đạm và hiền lành, khi cô chứng kiến cảnh các bạn bè của mình đánh vật với con khi con khóc, cô đã thầm cảm ơn mẹ vì mẹ đã đưa ra lời khuyên thật sáng suốt cho cô.

Bài liên quan:

Có cần thiết phải nghe nhạc thật êm dịu, nhẹ nhàng không?

Các nghiên cứu cho thấy, bạn không nhất thiết phải nghe các loại nhạc có tiết tấu chậm. Nhạc pop cũng có thể trấn an tinh thần bé yêu, vì con bạn sẽ dễ tìm nhận thấy nhịp và giải điệu của âm nhạc. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng nhịp thở của bé sẽ thay đổi theo nhịp của bản nhạc, nghe nhạc với nhịp đập nhanh và mạnh có thể khiến bé bị căng thẳng.

Các loại nhạc ồn ào, có nhịp đập nhanh không có tác dụng tích cực
cho mẹ và bé. (ảnh minh họa)

Nhạc có giúp trẻ thông minh hơn?

Không có bằng chứng nào hỗ trợ cho giả thuyết rằng bé nghe nhạc từ trong bào thai sẽ thông mình hơn, mặc dù các nghiên cứu đã khuyến khích trẻ ở độ tuổi 3 – 4 tuổi nghe một loại nhạc nào đó, đặc biệt là các bản nhạc có thể kích thích kỹ năng học toán.

Loại nhạc nào tốt nhất?

Rất nhiều nghiên cứu khác nhau cho thấy cây cối đặt trong môi trường bật nhạc cổ điển liên tục sẽ phát triển và tốt tươi. Mặt khác, các cây đặt trong môi trường có âm nhạc ồn ào như rock sẽ héo hon, ủ rũ. Loại nhạc ồn ào, mạnh mẽ có tác động tiêu cực hoàn toàn với thực vật.

Mặc dù điều này không có nghĩa là nó sẽ có tác động tiêu cực tương tự đối với bé, nhưng loại nhạc này không êm dịu, nó không có tác dụng tích cực cho cả mẹ và bé. Hơn nữa, các nhịp đập lộn xộn và đột ngột có thể khiến bé giật mình. Nhạc tôn giáo hoặc kinh mang đến những rung động tích cực sẽ rất tốt cho bé. Có thể nghe hỗn hợp các loại nhạc cổ điển, pop, nhạc tôn giáo hoặc thánh ca.

Nhau thai truyền âm thanh rất tốt và bé có thể nghe nhạc dù bạn bật
ở volume nhỏ. (ảnh minh họa)

Giúp trẻ nghe nhạc như thế nào?

Đừng mong chờ bé sẽ nghe nhạc nếu bạn nghe nhạc bằng ipod với tai nghe. Bạn cần bật  nhạc bằng dàn đĩa, hoặc có thể đặt tai nghe vòng qua bụng nếu bạn không thích nghe nhạc. Không được bật nhạc quá to. Nhau thai truyền âm thanh rất tốt và bé có thể nghe nhạc dù bạn bật ở volume nhỏ.

Trẻ nghe nhạc bao nhiêu là đủ?

Mọi thứ quá lên đều không tốt. Dĩ nhiên, mặc dù bạn có thể nghe nhạc trong khoảng thời gian dài, nhưng nếu bạn cho tai nghe vào bụng để con bạn trực tiếp nghe, thì hãy chỉ hạn chế trong 2 tiếng 1 ngày để không cản trở quá nhiều đến giấc ngủ và nhịp thở của bé.

>> 'Dễ tính' để con còn sáng tạo

Áp lực được ví như độc dược làm thui chột khả năng sáng tạo của con trẻ.

Do muốn con mình có một khả sáng tạo toàn vẹn và phải tạo được một sản phẩm hoàn thiện (chẳng hạn một đồ chơi cụ thể) nên các ông bố bà mẹ luôn tạo ra áp lực cho trẻ. Thực ra, áp lực này dễ làm thui chột khả năng sáng tạo.

Mọi người đều có thể phát huy được khả năng sáng tạo nếu họ có được một trình độ tri thức, kinh nghiệm và khả năng cần thiết cho hoạt động sáng tạo. Đối với trẻ em, quá trình sáng tạo được coi là quan trọng hơn việc hoàn thiện một sản phẩm cụ thể.

Thời thơ ấu là thời kỳ của sáng tạo và tính tò mò bản năng. Lúc này, trẻ thường xuyên sống cùng với cha mẹ - những người có thể tạo ra ảnh hưởng rất lớn đến tính sáng tạo của trẻ:

Cha mẹ cần tạo điều kiện thoải mái nhất để phát huy tính sáng tạo của trẻ. (Ảnh minh họa).

Cha mẹ nào con ấy: Một đứa trẻ được nuôi dưỡng trong gia đình mà cha mẹ luôn luôn có sự giao tiếp, chia sẻ với con cái sẽ có thể làm thơ, vẽ tranh, kể các câu chuyện sinh động. Vì vậy, hằng ngày, hãy tạo ra những câu chuyện vui vẻ, những hoạt động vui vẻ, nói về những người hàng xóm… cùng với trẻ. Khuyến khích trẻ sử dụng các cách mới khi giải quyết những vấn đề gặp phải. Trẻ sẽ phát huy được khả năng sáng tạo nhiều hơn khi chính cha mẹ cũng luôn muốn phát triển tính sáng tạo của mình.

Phán xét sẽ kiềm chế tính sáng tạo: Nếu trẻ nhận thấy rằng những cái mình làm là chủ đề để người lớn phán xét hoặc phê phán, nó sẽ lui về cố thủ trong lối mòn. Nếu bố mẹ bảo: “Con xếp cái hình như anh Hùng xếp đi”, trẻ sẽ hiểu bố mẹ coi sản phẩm của anh Hùng là khuôn mẫu và có thể sẽ không tìm cách riêng của mình, chỉ làm một cách đơn giản theo ý của người khác. Hậu quả là tính sáng tạo sẽ được thay thế bằng sự khép kín. Chính vì vậy cha mẹ phải biết thừa nhận và khuyến khích khả năng sáng tạo của con.

Cởi mở chấp nhận cá tính của trẻ: Hãy chấp nhận sự tìm tòi, mày mò của trẻ một cách cởi mở, thậm chí khi "tác phẩm" của nó không hoàn hảo hoặc chưa hoàn thiện. Sáng tạo là một quá trình không cần bằng, chứa đựng cả những kết thúc không mong muốn, nhận thức sai, lỗi lầm và sự bất chợt tỏa sáng. Với lòng khoan dung, cha mẹ nên thừa nhận cá tính của con; vì kết quả của sự sáng tạo cũng chính là sự thể hiện bản thân, chứa đựng tính cá nhân của trẻ.

Đừng gây áp lực: Sự kỳ vọng nhiều khi khiến cha mẹ nôn nóng và gây sức ép cho con. Thực ra, khả năng sáng tạo không thể tăng lên khi bị người khác thúc đẩy, ép buộc, thậm chí còn giảm đi. Có thể trẻ trải qua một giai đoạn dài mà không có sự sáng tạo, nhưng đôi khi những ý tưởng mới bất chợt nổi dậy. Vì vậy, bạn hãy kiên trì với con mình.

Cung cấp những nguồn lực con cần: Con người không thể sáng tạo trong môi trường “chân không”. Trẻ phải có các điều kiện để kích thích sự xuất hiện các ý tưởng mới. Nhưng các nguồn lực này không làm cho trẻ sáng tạo mà chỉ tạo điều kiện thôi. Cha mẹ nên cung cấp những vật giúp trẻ làm ra chiếc hộp, đồ chơi... hơn là mua cho trẻ hình siêu nhân hay búp bê bằng điện.

 @@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@2

Từ những điều mà ông chia sẻ trong cuốn “Sau ba tuổi thì đã muộn”, ta có thể rút ra nhiều bài học bổ ích.

5 bước thực hành yêu thương

Theo Masaru Ibuka, để con trẻ có thể phát triển tốt, cha mẹ không nhất thiết phải sắm cho chúng các loại đồ chơi hiện đại đắt tiền, cũng chẳng cần nghiền ngẫm các phương pháp giáo dục cao siêu hay tham gia một khóa học đặc biệt nào cả. Thứ duy nhất mà cha mẹ cần làm đó là hãy dành nhiều thời gian hơn để yêu thương con. Và tình yêu thương đó có thể “diễn giải” thành 5 bước cơ bản dưới đây:  

1. Siêng năng bế ẵm, âu yếm con. Việc tiếp xúc, gần gụi với thân thể cha mẹ không chỉ giúp ươm “mầm lương tri”, lòng trắc ẩn, sự nhạy cảm trong bé mà còn tác động rất tích cực lên trí thông minh của “thiên thần nhỏ”. Cho bé ngủ chung giường và thường xuyên ôm ấp bé thực ra không hề làm hư bé như nhiều người vẫn nghĩ. Sự trìu mến dành cho trẻ nhỏ chính là nền tảng tốt nhất để các bé phát triển lành mạnh. 

Masaru Ibuka, cha đẻ tập đoàn Sony

2. Tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của con. Điều đó không có nghĩa là phải trang bị cho ngôi nhà của bé thật tiện nghi và đầy ắp đồ chơi xịn. Khi quá tiện nghi, bé sẽ ít động não hơn, và khi có quá nhiều đồ chơi bé sẽ bị phân tâm, khó tập trung. Ví như chỉ có một chú gấu bông thì bé sẽ “nghiên cứu” nó thật kỹ và cố nghĩ ra thật nhiều trò để chơi cùng nó. Nhưng nếu có cả một bầy thú nhồi bông, búp bê, siêu nhân… vây quanh thì bé sẽ không dừng lại lâu với món nào để “tư duy” kỹ lưỡng cả. Ngoài ra, để trẻ có thể phát triển lối tư duy khác biệt, tích cực, bạn chớ vội mua ngaycho con những thứ mà con thích. Cứ để con thiếu thốn một chút thì trí tưởng tượng của con càng có cơ hội bay bổng. Đôi giày sành điệu của mẹ có thể biến thành một cặp… chiến xa. Còn thùng đồ sửa xe của bố ư? Có thể được bé hình dung như một tòa lâu đài đầy bí hiểm.

3. Trao cho con chì màu, đất nặn càng sớm càng tốt! Tất cả những gì mà trẻ tự tạo ra bằng đôi tay của chính mình – vẽ, nặn, tô, hay thậm chí là xé tan, đập nát thứ gì đấy… thì cũng giúp trí thông minh và bản năng sáng tạo của trẻ phát triển. Và phụ huynh đừng nên liên tục phê bình, chỉnh đốn con kiểu như: “Cầm bút cao cao lên nào!”, “Không được dùng tay trái”, “Sao mặt trời lại màu tím, màu đỏ chứ”…. Vì như vậy ta chỉ cản trở sự sáng tạo của trẻ mà thôi. Nhân tiện xin nói thêm là việc sử dụng tay trái hay tay phải đều có tác dụng như nhau trong việc tăng cường khả năng của bộ não ở trẻ nhỏ.

4. Thường xuyên đọc sách cho con nghe và dạy con học thuộc thơ. Bộ nhớ của các bé lên ba có thể lưu giữ cả trăm bài thơ ngăn ngắn và càng được rèn luyện nhiều thì bộ nhớ ấy càng… mênh mông hơn. Ban đầu bé có thể ngắc ngứ mãi không đọc trôi một câu thơ, nhưng dần dần bé có thể làu làu cả một tập thơ vài chục rồi vài trăm bài. Ngoài tác dụng luyện trí nhớ, việc đọc thơ còn đem cho bé niềm hứng khởi đối với thơ ca, bồi dưỡng cho tâm hồn bé thêm phong phú.

Tất cả những gì  mà trẻ tự tạo ra bằng đôi tay của chính mình – vẽ, nặn, tô, hay thậm chí là xé tan, đập nát… thì cũng giúp trí thông minh và bản năng sáng tạo của trẻ phát triển.

5. Khi bé đã biết đi, hãy dắt bé đi dạo thay vì đặt bé trong xe nôi. Lý do là đi bộ trên đôi chân của chính mình sẽ kích thích trẻ tư duy tốt hơn. Chẳng phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà bác học, nhà văn nhiều khi bị “bí” ý tưởng hay “tụt” cảm hứng đã đứng lên đi bộ loanh quanh và ý tưởng bỗng dưng lại xuất hiện, cảm hứng đột nhiên quay về.

Lớn lên cùng đại gia đình

Theo Masaru Ibuka, lý tưởng nhất đối với trẻ con là được lớn lên trong một đại gia đình với nhiều thế hệ. Sự hiện của ông bà, cô dì, chú bác, anh chị em tạo ra một môi trường xã hội tuyệt vời cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Bản thân Masaru đã từng dành rất nhiều thời gian, tâm sức cho đứa con trai bị bệnh bại não của mình. Ông cho rằng trong gia đình, người cha chỉ làm trụ cột kinh tế thôi chưa đủ mà còn phải là nhà giáo dục thực sự đối với các con và ông kêu gọi các ông bố hãy đi tiên phong trong sự nghiệp giáo dục con cái.

Phương pháp của “ông Sony” từng bị phản đối vì quan điểm dùng hình phạt thể chất đối với trẻ dưới ba tuổi nhưng Masaru Ibuka lý giải rằng trẻ cần được đưa vào nề nếp từ lúc chưa đầy một tuổi, vì đến ba tuổi thì ở trẻ đã hình thành lòng tự trọng và việc quở mắng hay dùng roi vọt lúc ấy sẽ rất nan giải, thậm chí là vô nghĩa.

Tuy nhiên, Masaru Ibuka cũng nhấn mạnh rằng không bao giờ nên dùng những hình phạt khiến trẻ cảm thấy bị sỉ nhục và nảy sinh lòng thù hận. Và nói chung, đối với con trẻ thì khen ngợi, khích lệ luôn cần được ưu tiên, còn trừng phạt thì hãy giảm thiểu. Đặc biệt là đừng bao giờ trách phạt, đánh mắng trẻ trước mặt người khác. Bạo hành và sỉ nhục không bao giờ có thể là bạn đồng hành với sự phát triển của trí tuệ. Chỉ có sự ham mê hiểu biết và niềm vui khám phá mới có thể giúp trẻ vươn đến những chân trời mới của tri thức.

Trong cuốn “Sau 3 tuổi thì đã muộn” (“Kindergarten is Too Late”, xuất bản năm 1971), Masaru Ibuka cho rằng thời kỳ lĩnh hội kiến thức quan trọng nhất ở con người diễn ra trong khoảng thời gian từ lúc chào đời cho đến khi 3 tuổi. Từ đó, ông đã đề xuất những phương thức để tận dụng thời kỳ này. Lời tựa của cuốn “Kindergarten is Too Late”  được viết bởi Glenn Doman, người sáng lập ra Viện nghiên cứu Tiềm năng Con người -  một tổ chức hướng dẫn các bậc phụ huynh về các phương pháp phát triển trí lực cho con em mình. Ibuka và Doman đều nhất trí rằng năm đầu tiên trong cuộc đời là thời kỳ có vai trò trọng đại đối với việc giáo dục con người.